W historii szkoły można wyróżnić kilka etapów jej rozwoju.
1953 - 1961
Lata te można nazwać okresem organizacyjnym.
Szybki rozwój Mielca po drugiej wojnie światowej, a zwłaszcza prężny wzrost miejscowej WSK spowodował napływ nowych ludzi, tak robotników jak i wysoko wykwalifikowanej kadry technicznej do byłych Zakładów Lotniczych. Ludzie ci znajdowali w nowym środowisku dobre warunki pracy, otrzymywali nowe mieszkania w szybko wzrastających blokach, zakładali tu rodziny i zadomawiali się na dobre, tworząc specyficzne środowisko i wiążąc z nim swoje plany życiowe. Nic więc dziwnego, że w kilka lat po wojnie pomyślano również i o rozbudowie szkolnictwa na Osiedlu. W latach 1949 do 1950 wzniesiono okazały, dwupiętrowy gmach przy ulicy Biernackiego, w którym znalazła pomieszczenie jedyna osiedlowa szkoła podstawowa, mieszcząca się dotychczas w budynku zastępczym przy ulicy Marii Curie-Skłodowskiej. Komitet Rodzicielski, któremu przewodniczył Stefan Stokłosa, przy czynnym poparciu kierownika szkoły podstawowej Feliksa Starosielca, podjął starania o utworzenie klasy ósmej, uwieńczone sukcesem. Kuratorium Okręgu Szkolnego w Rzeszowie wyraziło na nie zgodę i 1/09/1953 r. rozpoczęła naukę klasa ósma licząca 42 uczniów. Ta właśnie klasa stała się zalążkiem obecnego Liceum. Oficjalna nazwa szkoły mieszczącej się w budynku dzisiejszej Szkoły Podstawowej nr 5 przy ul. Biernackiego brzmiała: 11-letnia Szkoła Ogólnokształcąca Stopnia Podstawowego i Licealnego Towarzystwa Przyjaciół Dzieci. Jej pierwszym dyrektorem był Feliks Starosielec. Już w roku szkolnym 1954/55 utworzono dwa oddziały klas ósmych i w tych granicach utrzymywano ilość nowo przyjętych uczniów aż do roku 1960/61. Równocześnie przybywało dzieci w szkole podstawowej i w nowym budynku było coraz ciaśniej. Nauka odbywała się na dwie, a nawet na trzy zmiany, uczyło się tam bowiem przeciętnie 30 oddziałów stopnia podstawowego i w miarę przybywania klas od trzech do ośmiu oddziałów licealnych. Było to w sumie przeciętnie około 1400 dzieci i młodzieży. Decyzja Kuratorium o rozdzieleniu organizacyjnym obu szkół weszła w życie dopiero 1 września 1961 roku. Jest to data powstania samodzielnego Liceum na Osiedlu. W pierwszym dziesięcioleciu szkołę opuściło 205 absolwentów. Z języków obcych uczono jedynie języka rosyjskiego i języka łacińskiego we wszystkich klasach. Dopiero w 1961r. utworzono dwie klasy z językiem angielskim. Przejściowo w latach 1957-1960 prowadzono w szkole naukę religii. Już od pierwszych lat istnienia szkoły organizowano zajęcia pozalekcyjne. Z kółek przedmiotowych istniały kółka: chemiczne, matematyczne, fizyczne i biologiczne, z innych: artystyczne, strzeleckie i chór szkolny. Rodził się wtedy ruch olimpiad przedmiotowych, z których najdłuższą tradycję w szkole posiada Olimpiada Chemiczna. Już w pierwszym dziesięcioleciu 9 uczniów prof. Edwarda Spilarewicza zakwalifikowało się na jej szczebel centralny.
W gronie pedagogicznym zachodziły dość liczne zmiany powodowane rozbudową szkoły i stopniowym przyjmowaniem nowych nauczycieli z wyższym wykształceniem. I tak, jeżeli w pierwszych latach w Liceum uczyli w większości nauczyciele szkoły podstawowej, to już w momencie rozdziału organizacyjnego szkół w 1961 roku można mówić o odrębnym, 14-osobowym gronie nauczycieli Liceum.
Mimo trudnych warunków wielu członków grona angażowało się w prace społeczne i prowadzenie dodatkowych zajęć z uczniami. Był też czas na dokształcanie i wymianę doświadczeń. Tak więc mimo licznych trudności szkoła zamyka swoje pierwsze dziesięciolecie działalności - nazwane już we wstępie "okresem organizacyjnym" - pewnymi sukcesami i jeszcze ważniejszymi doświadczeniami na przyszłość. Okazało się, że placówka jest potrzebna środowisku i trzeba będzie ją nadal rozwijać. Nie rozwiązane jednak pozostawały trudności lokalowe.
Grono pedagogiczne wyrabia sobie własny styl pracy dydaktyczno-wychowawczej i nabiera pewnych doświadczeń, które będą owocować w następnych latach. Uczniowie w dużej części rekrutują się jeszcze z okolicznych wiosek, ale już zaczyna przeważać młodzież miejscowa, coraz więcej rodziców z Osiedla decyduje się posyłać swoje dzieci do Liceum Ogólnokształcącego Nr 27, bo taką nazwę przyjmuje ono po organizacyjnym rozdzieleniu ze szkołą podstawową.
1961 - 1974
Od 1 września 1961 roku Liceum zaczęło funkcjonować jako samodzielna placówka oświatowa z 14-osobowym gronem nauczycielskim i 361 uczniami w 10 oddziałach. Od tego czasu corocznie tworzono już po 4 oddziały klas ósmych aż do momentu, kiedy to w szkolnictwie ponadpodstawowym rozpoczęła się reforma szkolna w roku 1967/68, a do Liceum przyszła młodzież po ukończonej ośmioklasowej szkole podstawowej.
Największy rozwój przed reformą placówka przeżywała w latach 1964-1966 (po 16 oddziałów i około 640 uczniów). W listopadzie 1964 roku nastąpiła zmiana na stanowisku kierowniczym. Funkcję dyrektora objął Edward Żurek. Dotychczasowy dyrektor Jan Armatys przeszedł na emeryturę. Pod kierownictwem dyrektora Edwarda Żurka Liceum przygotowywało się do reformy. Przygotowania te objęły zarówno bazę jak i kadrę. Zamieniano więc dotychczasowe izby lekcyjne na pracownie przedmiotowe, wyposażając je równocześnie w najniezbędniejsze pomoce naukowe, a nauczyciele w różnorodny sposób uzupełniali swoje kwalifikacje, kończąc m.in. studia II stopnia i zdobywając dyplomy magisterskie.
W roku 1961/62 pracowało w Liceum 14 nauczycieli, a już w roku 1973/74 - 29. Nastąpił więc ponad dwukrotny wzrost kadry nauczającej. Od 1 września 1972r. funkcję dyrektora Liceum objął Władysław Gajowiec, dotychczasowy nauczyciel matematyki.
Klasy profilowane i zajęcia fakultatywne wprowadzono zarządzeniem Ministra Oświaty i Wychowania w roku szkolnym 1970/71, ale w naszym Liceum eksperymentalną klasę o poszerzonym programie biologii i chemii utworzono rok wcześniej. Coraz szerszym frontem wkraczała do szkoły nauka języków obcych nowożytnych, zachodnioeuropejskich, a łacina była stopniowo eliminowana jako przedmiot obowiązkowy. Dominującym językiem zachodnioeuropejskim był język angielski.
11 czerwca 1972 roku nadano szkole imię Mikołaja Kopernika. Uroczystość tę poprzedziły specjalne przygotowania. Oddano do użytku nowocześnie wyposażoną pracownię chemiczną, a w holu wmurowano accordionlicę pamiątkową z popiersiem Mikołaja Kopernika. Młodzież otrzymała jednolite mundurki szkolne (Liceum było pod tym względem pierwszą szkołą w Mielcu), wprowadzono odznakę i dyplom "Wzorowy Uczeń" - lokalny system premiowania najlepszych uczniów. Szkoła otrzymała też wtedy sztandar, na który uczniowie złożyli uroczyste ślubowanie. Ślubowanie na sztandar stało się tradycją i do dziś składają je uczniowie rozpoczynający naukę w liceum i opuszczający szkołę absolwenci.
1974 - 1988
W 1974 r. Liceum zostało przeniesione do nowego, już własnego budynku. Zagospodarowanie nowej siedziby wymagało ogromnego nakładu sił i środków. Od początku trzeba było urządzać pracownie, których wyposażenie pozostało w starym budynku. Stopniowo zaopatrywano je w potrzebne meble i pomoce naukowe. Przeprowadzono radiofonizację całego budynku szkolnego i placu apelowego. Przyłączono część lasku komunalnego, skanalizowano i utwardzono boisko oraz doprowadzono do niego światło i wodę, a w następnym etapie zakończono budowę boiska sportowego i zagospodarowano otaczającą szkołę skarpę. Z ważniejszych przedsięwzięć na 30-lecie Liceum w 1983r. należy wymienić oddanie do użytku nowoczesnego laboratorium językowego, zainstalowanie w dwóch pracowniach telewizji przemysłowej w obwodzie zamkniętym i urządzenie harcówki.
Połowa lat siedemdziesiątych to okres największego w dotychczasowej historii rozkwitu szkoły: do Liceum uczęszczało wtedy rokrocznie około 800 uczniów uczących się w 21 - 22 oddziałach. Liczba ta w połowie lat osiemdziesiątych spadła poniżej 500 i w tych granicach utrzymywała się do końca omawianego okresu (500 uczniów w 17 oddziałach w roku szkolnym 1987/88).
Efekty pracy dydaktycznej były widoczne już w poprzednim okresie, ale w nowym budynku były jeszcze lepsze. Ich miarą były wyniki osiągane przez uczniów w olimpiadach przedmiotowych i ilość absolwentów ubiegających się o przyjęcie i przyjmowanych na wyższe uczelnie. W latach 1974 - 1988 na szczeblu okręgowym w olimpiadach przedmiotowych brało udział około 900 uczniów, na etap centralny zakwalifikowało się 71, w tym 22 było laureatami, a 6 zostało wyróżnionych. Po raz pierwszy w historii szkoły jej uczeń reprezentował Polskę na Międzynarodowej Olimpiadzie Chemicznej w Helsinkach w 1988 roku i zdobył srebrny medal. Te osiągnięcia postawiły szkołę na jednym z pierwszych miejsc w województwie w pracy z uczniem zdolnym (np. II miejsce w roku szkolnym 1983/84).
Wyrazem uznania tych osiągnięć było przyjęcie Liceum do Zespołu Szkół Twórczych w 1985 roku i Klubu Przodujących Szkół w 1986 roku.
1988 - 1997
1 września 1988 roku wraz z odejściem na emeryturę dyrektora Władysława Gajowca funkcję dyrektora Liceum objął Zbigniew Dziekan, dotychczas nauczyciel matematyki w Liceum Medycznym w Mielcu. Był on dyrektorem szkoły do września 1997 r. Rok szkolny 1989/90 był też ostatnim rokiem pracy długoletniego zastępcy dyrektora, Jana Szeteli. Jak już wspomniano na wstępie, na emeryturę odeszli również wszyscy, już ostatni nauczyciele, pamiętający pierwsze lata Liceum. Zostało zatrudnionych 17 nowych nauczycieli, 12 ukończyło studia podyplomowe, a 7 uzyskało drugi stopień specjalizacji zawodowej. Do szkoły wróciła nauka religii (od roku szkolnego 1990/91) w wymiarze jednej godziny tygodniowo, a od r. szk.1993/94 w wymiarze dwóch godzin w klasach pierwszych i drugich, a jednej w klasach starszych, co spowodowało zatrudnienie drugiego księdza katechety.
W latach szkolnych 1995/96 i 1996/97 dziesięciu nauczycieli brało udział w warsztatach organizowanych przez Wojewódzką Komisję d.s. Egzaminów Szkolnych w zakresie przygotowania do nowej matury, egzaminów wstępnych i egzaminów sprawdzających.
W roku szkolnym 1991/92 wprowadzono naukę języka niemieckiego w dwóch klasach, w tym w jednej z poszerzonym programem nauczania, zapoczątkowując tym tworzenie ciągu klas niemieckojęzycznych. W coraz mniejszej ilości klas był język rosyjski, a w jego miejsce wprowadzano drugi język zachodnioeuropejski. W ten sposób powstawały klasy, w których uczniowie uczą się języka angielskiego i francuskiego, angielskiego i niemieckiego, angielskiego i rosyjskiego oraz łacińskiego.
Ponieważ w szkole stawało się coraz ciaśniej, systematycznie wzrastała ilość uczniów i oddziałów, wszystkie klasy były bardzo liczne (36 - 40 uczniów), w związku z czym wszystkie były na niektórych lekcjach dzielone na grupy, należało szukać nowych sal lekcyjnych, by uniknąć nauki na dwie zmiany. Ten problem udało się rozwiązać, adaptując do nauki trzy pomieszczenia: dawną harcówkę, gabinet pedagoga szkolnego i gabinet pomocy naukowych do W.F. Harcówkę zlikwidowano i próbowano w niej najpierw urządzić pracownię komputerową, a gabinet pedagoga szkolnego przeniesiono do dawnego biura stołówki nauczycielskiej. Oprócz funkcjonującego laboratorium języka angielskiego powstały w 1993r. dwa kolejne.
Pierwsze próby wprowadzania komputerów do szkoły sięgają połowy lat osiemdziesiątych. Nie było wtedy jednak warunków do tworzenia odrębnej pracowni. Lekcje - zajęcia fakultatywne z podstaw informatyki były prowadzone w klasach o profilu matematyczno-fizycznym od roku szkolnego 1989/90 i na te zajęcia uczniowie chodzili do pracowni komputerowej RCK.
Na początku 1995 r. pracownia komputerowa wzbogaciła się o kolejne 8 komputerów i drukarkę, które szkoła otrzymała od Ministra Edukacji Narodowej, jako nagrodę za osiągnięcia uczniów w Olimpiadzie Informatycznej (I miejsce w kraju w klasyfikacji zespołowej w roku 1994). Postęp w dziedzinie techniki komputerowej zmuszał do ciągłego modernizowania posiadanego sprzętu. Dlatego w latach 1995-1996 dokonywano systematycznego unowocześniania posiadanych komputerów, poprzez zwiększenie pojemności dysków, itp.
Już w okresie kadencji dyrektora Władysława Gajowca Liceum nawiązało pierwsze kontakty zagraniczne, najpierw ze szkołami w Kijowie, a następnie z Blyth Jex School w Norwich w Wielkiej Brytanii. Kontakty te zaowocowały wzajemną wymianą grup uczniowskich i nauczycieli. Dwutygodniowy pobyt sześćdziesięcioosobowej grupy uczniów i 8 nauczycieli w lipcu 1989 roku w Kijowie poprzedziły wizyty rekonesansowe 8 nauczycieli z Kijowa w II LO w styczniu 1989 roku i 7 nauczycieli z II LO w Kijowie w lutym tegoż roku. Po powrocie grupy uczniowskiej z Kijowa przyjechali do Mielca uczniowie dwóch szkół kijowskich, również na dwa tygodnie. Wymiana odbywała się na takich zasadach, że goście mieszkali w szkołach, tam też się stołowali, a gospodarze troszczyli się o atrakcyjny program pobytu. W wymianie ze szkołą brytyjską brało udział 30 uczniów i 7 nauczycieli, którzy najpierw gościli w lutym 1991 roku w swoich domach rodzinnych tak samo liczną grupę Anglików, a następnie w lipcu tegoż roku byli przez jedenaście dni gośćmi rodzin w Norwich. Kolejna wymiana zagraniczna została zorganizowana w roku szkolnym 1992/93. ze szkołą w Erlangen koło Norymbergi w Niemczech i jest kontynuowana corocznie do dnia dzisiejszego. 3 października 1997 r. wymienione zostały dokumenty stałej współpracy między dyrektorami szkół - Gottfriedem Bouerem i Januszem Kopeckim.
1997 - 2001
Piąty okres, tj. od 1 września 1997 r. należałoby związać z objęciem kierownictwa szkoły przez dyrektora Janusza Kopeckiego dotychczasowego wicedyrektora szkoły i nauczyciela fizyki. Zastępcą Janusza Kopeckiego został Andrzej Jankowski nauczyciel fizyki II LO. Okres ten to czas bardzo wielu zmian w polskiej szkole, a także w II LO im. Mikołaja Kopernika w Mielcu. Powstaje wiele nowych dokumentów jak: Program Wychowawczy Szkoły, Wewnątrzszkolny System Oceniania, którego obszerną częścią są kryteria oceniania ze wszystkich przedmiotów. Opracowano własne kryteria oceniania ustnych egzaminów maturalnych ze wszystkich przedmiotów. Dokonano zmian w Statucie Szkoły. Opracowano plan doskonalenia zawodowego. Powstało kilka programów autorskich - historia w klasie o profilu ogólnym nachyleniu prawniczo - ekonomicznym, informatyka w klasach matematyczno - informatycznych i program godzin wychowawczych. Kontynuuje się realizację autorskiego programu z fizyki w klasach matematyczno - informatycznych oraz biologiczno - chemicznych. Zorganizowano kilka kursów komputerowych dla nauczycieli. Kilku nauczycieli współpracuje z wydawnictwem "Omega" z Krakowa, wydając publikacje z serii "Matura", a także podręczniki pomocnicze. W ciągu trzech lat udało się dyrekcji wraz z nauczycielami szkoły odnowić prawie wszystkie sale lekcyjne, odnowić pokój nauczycielski, zorganizować świetlicę szkolną po byłej stołówce nauczycielskiej.
Na korytarzach szkolnych pojawiły się stylowe ławeczki dla młodzieży, a w otoczeniu szkoły powstał obszerny parking rowerowy. Znaczną część elewacji szkoły wypełniło graffiti wykonane przez młodzież w ramach lekcji plastyki. Zakupiono nową aparaturę nagłaśniającą na szkolne imprezy i do radiowęzła szkolnego oraz kilka nowych komputerów, telewizorów, magnetowidów i magnetofonów. Powstały dwie pracownie komputerowe z pełnym wyposażeniem. Zaadaptowano pomieszczenie po byłej kuchni stołówki nauczycielskiej na salkę gimnastyczną wraz z zapleczem. Wszystkie wymienione działania gospodarcze szkoła dokonała własnymi siłami nie korzystając zupełnie ze środków budżetowych.
Ten czteroletni okres przyniósł też kolejne sukcesy uczniów - 8 tytułów laureata olimpiady (chemia, fizyka, WOS, historia) i 8 tytułów finalisty olimpiady (j. francuski, fizyka, chemia, astronomia, wiedza o Unii Europejskiej), zaś największym sukcesem tych lat jest srebrny medal na Międzynarodowej Olimpiadzie Chemicznej przywieziony aż z Australii. Odbyło się kilka sesji popularno - naukowych.
W tym czasie szkolny zespół zdobył dwa razy z rzędu pierwsze miejsce na Festiwalu Teatrów Obcojęzycznych i jeden raz trzecie. Oprócz tych sukcesów młodzież zajmowała najwyższe miejsca w kraju w różnych konkursach zarówno przedmiotowych jak i artystycznych.
W roku 1997 12 komputerów połączonych zostało w sieć lokalną, szkoła uzyskała także dostęp do międzynarodowej sieci Internet. Cały czas kontynuuje się wymianę między II LO im. Mikołaja Kopernika w Mielcu a gimnazjum im. Christiana Ernsta w Erlangen. W roku szkolnym 1999/2000 młodzież jednej z klas językowych wyjechała na wycieczkę - obóz do Wielkiej Brytanii. Celem było poznanie kraju i doskonalenie umiejętności językowych. Wiosną 2000 r młodzież wyjechała na wycieczkę do Paryża, której cel był podobny do powyższego.




